Schilderessen schilderen schakers

Er wordt wel eens gezegd dat veel schakers een getroebleerde relatie met vrouwen hebben.
Ik geloof daar niets van. Ik heb met al mijn vrouwen steeds een relatie gehad met als basis een grote bewondering voor het schone geslacht. Regelmatig, tussen twee schaaksessies op het internet door, dwalen mijn gedachten al eens af, en dan wil ik wel eens pauzeren met een vergelijkende studie naar de diverse kwaliteiten en vaardigheden van verschillende specimen van homo sapiens (f).
Voordat uw fantasie op hol slaat, wil ik opmerken dat het niet nodig is dat de privacyknop van mijn browser bij deze onderzoekingen is ingedrukt, zoals uit het resultaat mijner doorvorsingen moge blijken. Mijn nieuwsgierigheid betreft namelijk meer de artistieke talenten van Eva. Er is vanzelfsprekend geen twijfel aan dat ze die heeft, maar waarom komen we niet meer vrouwennamen tegen in de verkoopscatalogi van Sotheby, Christie’s, en in de top van de Elorankings?
Volgens mij zijn ze er te slim voor. Mannen spenderen altijd zo veel tijd en energie in het behalen van de eerste plaats, de beste te willen zijn, dat er voor echt belangrijke dingen zoals rozen, rumbonen en rode wijn nog weinig tijd rest.

De dames daarentegen pakken het een beetje anders aan, laten de ranglijsten voor wat ze zijn en genieten meer van het leven. Dat zei onder andere Cindy Lauper al in 1984.

Deze en andere reflecties dwaalden door mijn hoofd terwijl ik de virtuele galerie bezocht die gegenereerd was door Google na de zoekopdracht “women paint chess players for fun”.

 

Sofonisba Anguissola – The Chess Game

Sofonisba Anguissola (Cremona, 1532- Palermo, 1625) was een Italiaans schilder ten tijde van de Italiaanse renaissance. Als innovatieve portretkunstenaar was zij een van de eerste wereldberoemde vrouwelijke kunstschilders. Onze Vlaamse schilder Antoni Van Dijk ging haar opzoeken toen ze al 92 was. Hij kreeg volgens eigen zeggen de beste raadgevingen over de schilderkunst van zijn leven van haar.

Evgenia Petrovna Antipova – Boys in the Garden

Evgenia Petrovna Antipova (Toropets, 1917 – Sint-Petersburg, 2009) was een Russische kunstenares en een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de School van Leningrad.

Norah Borges – Ajedrez

Leonor Fanny “Norah” Borges Acevedo (4 March 1901 – 20 July 1998), was een visueel kunstenaar en criticus, lid van de Florida groep, zuster van de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges.

Ferdinand en Miranda spelen schaak – Lucy Madox Brown

Lucy Madox Brown (Parijs, 19 juli 1843 – San Remo, 12 april 1894) was een Engels kunstschilderes en schrijfster. Haar werk wordt geassocieerd met de beweging van de prerafaëlieten. Ze stond bekend als een zeer belezen vrouw. Ze heeft heel wat inspiratie gehaald uit de werken van Shakespeare. Hiernaast een tafereel uit “The Tempest”

Margaret Fitzhugh Browne – Before the Fight

Margaret Fitzhugh Browne juni 1884 – januari 1972, Boston, Massachusetts ), schilderde portretten, stillevens en binnenhuistaferelen. Van Picasso’s werk zei ze ooit “raar spul”. Ze heeft eens “The Chess Player” geschilderd. Of de meneer hiernaast kan schaken is me niet bekend, maar het werk heet “Before The Fight”

Chessboard- Dorothy Mead

Dorothy Mead (1928–1975) was Britse schilderes die nogal vlot met het penseel zwaaide, maar toch zeer gewaardeerd is bij de kunstcritici. Nevenstaande afbeelding van een schaakbord hangt in het Tate in Londen.

The Chess Game – Alice Kent Stoddard

Alice Kent Stoddard (1883–1976) was een Amerikaanse schilderes van portretten, landschappen en zeegezichten. Veel van haar werken zitten in privé collecties. Tijdens WOII ontwierp ze gevechtsvliegtuigen.

Chess – Maude Sumner

Maud Frances Eyston Sumner (1902–1985) Geboren in Zuid-Afrika, geschoold in Oxford (GB), verhuisd naar Parijs. Daar krijgt ze een beetje religieuze bevliegingen, vindt zowaar een vereniging die de Heilige Kunstschool heet, en maakt niettemin een schilderij met een schaakbord erop. Goed voor minstens 7 jaar vagevuur!

Endgame – Dorothea Tanning

Dorothea Tanning, ook wel Dorothea Ernst-Tanning (Galesburg, Illinois, 25 augustus 1910 – 31 januari 2012, New York) was een Amerikaanse schilder, graficus, auteur, beeldhouwer, modeontwerper en dichter. Haar werk wordt gerekend tot het Surrealisme. Was vermoedelijk een zeer amusante en begaafde kunstenares. In 1942 leerde ze surrealistische kunstenaar Max Ernst kennen op een feest. Tanning en Ernst deden en potje schaak, van het een kwam het ander en ze trouwden in 1946 in een dubbele ceremonie met de kunstenaar Man Ray en Juliet Browser. Ze bleef met Ernst gehuwd tot aan zijn dood in 1976.
Dorothea Tanning overleefde haar man meer dan 35 jaar. Ze overleed in 2012 op 101-jarige leeftijd.

 

Een mysterieuze tweeling

Een mooie combinatie

“Het heelal zit vol mysteries,” zei [wiki]Stephen Hawking[/wiki] “en dat komt in de eerste plaats doordat het schaakspel er deel van uitmaakt”.
Sir Stephen werkt nog steeds aan een sluitend bewijs voor deze stelling, maar er is enorm veel materiaal om dit vermoeden te staven.
Neem nu het geval van de Poolse Toren pakt b2.

Het advies van Rinck ten spijt waren er wel pogingen om uitgaande van deze stelling een probleem te componeren. Hier ziet u bijvoorbeeld een zeer verdienstelijke poging van niemand minder dan [wiki]Jan Timman[/wiki]:

De partij in zijn geheel werd voor het eerst gepubliceerd in februari 1936 in een Spaans tijdschrift en becommentarieerd door [wiki]Capablanca[/wiki]. Het was een beetje een eigenaardige publicatie: Hij behandelde de partij met een uitvoerige analyse tot aan de 17de zet, en vond de rest – ook de schitterende combinatie – nauwelijks de moeite waard.

 

Het mysterie

Veel minder bekend maar minstens even interessant, is het feit dat deze combinatie al eerder voorgekomen is.  En waarom wordt er zo geheimzinnig over gedaan?
Antoni Wojciechowski (1905-1938) was de kampioen van Poznan, Polen.  Hij won partijen tegen Spielmann, Najdorf en speelde remise tegen Rubinstein.  Zijn vriend Boleslaw Rozanski schreef over hem: “Wojciechowski was een arm man met een zwakke gezondheid, en in januari 1938 stierf hij door een longontsteking.  Arme mensen hadden weinig kansen in die tijd.  Er was geen gezondheidszorg, het was in de jaren voor de oorlog, Polen was een zeer arm land.  Veel getalenteerde mensen hebben een roemloos einde gekend doordat ze geen enkele steun van de overheid kregen om carrière te maken.  Wojciechowski was een groot talent met een zeer aanvallende stijl en met een uitzonderlijk oog voor combinaties.”

In zijn – overigens zeer interessante schaakrubriek – beschrijft [wiki]Tim Krabbé[/wiki] dat hij dusdaning verwonderd was toen hij een diagram van die stelling aantrof met daarbij de namen van tweee Poolse spelers, dat hij een zoektocht begon naar de betreffende partij. En tijdens die zoektocht blijkt dat er bij heel wat schaakjournalisten scepsis heerst over de authenticiteit van de Poolse partij. Maar Krabbé is overtuigd dat de partij werkelijk gespeeld is en hij wordt gesterkt in zijn overtuiging als Rozanski, die destijds ooggetuige van de match was, verklaart dat de partij heel wat opschudding heeft veroorzaakt toen ze in de “Dziennik Poznanski” gepubliceerd werd. Als Krabbé die publicatie te pakken zou kunnen krijgen, zou hij eindelijk harde bewijzen hebben.
Dat was in oktober 53. En daar bleef het bij. Tot 1985. Krabbé heeft de zaak nooit kunnen vergeten. Hij is ondertussen een vermogend man geworden en looft een fortuin uit voor degene die toch minstens een fotokopie van de publicatie kan tonen. En daar blijft het dan weer bij. Op geen enkele manier heeft Krabbé met overtuigende bewijzen voor zijn Poolse vrienden kunnen komen. En zo gaan de Spanjaarden, al zij het geheel toevallig, met de eer lopen. Die partij wordt zelfs al in augustus 34 in het Belgische l’Echiquier afgedrukt. En in december 34 werd het in de Wiener Schachzeitung gepubliceerd, dat ook abonnees had in Poznan. Mogelijks kwam er wel eens een vriend van Wojciechowski op de club met die krant in zijn hand: “Kijk Antoni, een Spanjaard heeft jouw combinatie van enkele jaren geleden gepikt!”

Puzzelhoekje

Onze puzzelexpert Stijn, die op dit moment op schaaksite lichess 14159 puzzels heeft opgelost, kwam met het idee om een puzzelhoekje te installeren op de site.  En inderdaad, waarom staat er dat niet al lang op?  Onder het kopje Speelhoekje hebben we nu dus ook een Puzzelhoekje, en het is de bedoeling dat daar allerlei puzzels, schaakcuriosa, bijzonder mooie of opmerkelijke zetten en partijen die op onze leden indruk gemaakt hebben, verzameld komen.  Aan de rechterkant is er een formuliertje waarin je je vondsten kan doorsturen.  Stijn heeft zelf de eerste drie geleverd, en ik heb er zelf nog eentje bij gedaan.

De Arabieren leren schaken, insjallah.

Schaaktoernooi in Saudi-Arabië niet zonder controverse

In Saoedi-Arabië gaat deze week voor het eerst een schaaktoernooi door. Conservatieve geestelijken zijn nog altijd tegen. Zo stelt de moefti in het land dat de islam het schaken verbiedt, omdat het de mogelijkheid tot gokken biedt. Heel wat jonge Saudi’s noemen schaaksport net een intellectuele uitdaging. Opmerkelijk: zowat de hele wereldtop is aanwezig, maar Israëlische schakers zijn niet welkom op het evenement.

In samenwerking met de wereldschaakbond FIDE gaat het Koning Salman-toernooi vandaag van start in Riyad, de hoofdstad van Saudi-Arabië. Het is een nieuwe stap in een reeks sociale hervormingen die de jonge kroonprins Mohammed bin Salman doorvoert.

Onder de 180 prominente deelnemers zijn de wereldkampioen Magnus Carlsen, Levon Aronian uit Armenië de nummer twee van de wereldranglijst, ene Indiaase ex-wereldkampioen Viswanathan Anand.

Het toernooi duurt tot en met zaterdag. Er worden uitsluitend rapid- en blitzpartijen gespeeld.

Vrouwen apart en Israëli’s niet welkom

Twee dingen doen heel wat wenkbrauwen fronsen. Ten eerste wordt er een apart toernooi voor vrouwen georganiseerd. Deelneemsters moeten een donkerblauwe of zwarte broek dragen en een blouse die hoog sluit.

Misschien is dat wel de reden waarom niet alle vrouwelijke topspeelsters aanwezig zijn. De Oekraïense wereldkampioene rapid-schaak Anna Moezysjoek en de Amerikaanse grootmeester Hikaru Nakamura boycotten het toernooi vanwege mensenrechtenschendingen in Saudi-Arabië..

Ten tweede zijn spelers uit Israël niet welkom. Schakers uit veertig landen nemen deel aan het toernooi, maar de zeven Israëlische schakers, die een verzoek indienden voor een visum, kregen geen antwoord. Israël en Saudi-Arabië hebben officieel geen diplomatieke betrekkingen of afspraken met elkaar, maar achter de schermen zou er toch een toenadering tussen de twee landen zijn.

Het lijkt erop dat dit incident een impact zal hebben op die relatie, want Israël is van plan om bij de FIDE aan te dringen om het toernooi in 2018 en 2019 niet te laten doorgaan. Anders zal Israël naar het Hof van Arbitrage voor Sport in Zwitserland stappen.

Spelers uit Qatar en Iran, waarmee de Saoedi’s al langer problemen hebben, mogen wel deelnemen.

Exit Homo Sapiens, Enter AlphaZero

verstandig schaken6 december 2017 is de dag waarop het schaken voorgoed veranderde. En de rest van de wereld waarschijnlijk ook.  Iets meer dan een jaar nadat AlphaGo op sensationele wijze tegen de Go-wereldkampioen won, heeft het kunstmatige intelligentie programma AlphaZero de sterkste schaakmachine ter wereld vernietigd.

Stockfish, die zichzelf al vele malen bewezen heeft in verscheidene computer-kampioenschappen, had geen enkele kans.

AlphaZero won de 100-partijen match met 28 keer winst, 72 remises en nul (!) keer verlies. 25 van de 28 winstpartijen waren met wit. En verder liet men nog weten dat de hardwareconfiguratie waarop Stockfish draaide, zorgde voor een rating van meer dan 3400.

pointe

En nu de pointe:

Alpha Zero leerde het spel op vier uur tijd. Sorry Homo Sapiens, uw heerschappij is voorbij.

De programmeurs van AlphaZero, ten huize van de Deep Mind afdeling van Google, lieten de machine gebruik maken van “machinaal leren”. Simpel gezegd: Alpha Zero kreeg alleen de basisregels mee, het FIDE reglement zou je kunnen zeggen. En daar moest hij zijn plan mee trekken. Hij kreeg geen openingsboeken, geen eindspeltabellen, geen ingewikkelde algoritmen. Dat moest hij allemaal zelf uitzoeken op die korte tijd.

Dat is alsof je een robot duizenden stukjes metaal en onderdelen zou geven, en hem het principe van het wiel uitlegt, en na talloze experimenten maakt hij een Ferrari. Dat allemaal op een halve werkdag tijd. Het programma had vier uur nodig om heel veel partijen tegen zichzelf te spelen, en te leren van zijn ervaring. Net als een mens, maar dan sneller.

De programmeurs zijn de zaken nog aan het bestuderen, en willen voorlopig nog niet veel commentaar kwijt, maar er is al wel reactie van iemand die heel wat ervaring heeft met computerschaak: GM Garry Kasparov: “Het is een opmerkelijke prestatie, maar eigenlijk zat het er aan te komen na AlphaGo. Het benadert het ‘Type B,’ mensachtige benadering van machineschaak waarvan Alan Turing en Claude Shannon al droomden. Heel wat anders dan de brute-force methodes die computers nu gebruiken.

En inderdaad, zoals mensen dat doen, bekijkt AlphaZero alleen de zetten die hem interessant lijken. Hij bekijkt er “slechts” 80 000 per seconde, terwijl Stockfish er 70 miljoen per seconde bekijkt.

De programmeurs hebben voorlopig 10 van die honderd partijen aan de pers vrijgegeven. Dit zijn ze:

GM Hugh Hefner overleden

64 doden bij bosbranden in Portugal, meer dan 1000 doden bij modderstromen in Sierra Leona, een hele stoet aan allesverwoestende orkanen in de Caraïben. En dan nu weer die shooting in Vegas. Mens, mens, wat een tijden toch. Met bevende vingers bedienen we tegenwoordig het “kaske” als we het naar het zevenuurjournaal zappen. En we zorgen dat de avondlijke maaltijd al verteerd is, want na de nieuwsberichten smaakt het vaak toch wat slechter. Maar geef toe, al die rampspoed heeft zelfs de meest empatische DoKo geen slapeloze nachten bezorgd.
Nee, die kwamen pas na 29 september. Want toen overleed ons aller idool Hugh Hefner.

Hefner poseert trots bij een experimentele beginopstelling

Zijn bijdrage aan de maatschappij is niet beperkt tot de verheerlijking van de menselijke, en in het bijzonder de vrouwelijke, anatomie, maar strekt zich uit naar elk aspect van de moderne samenleving. En niet in het minst naar de edele schaaksport.

klik om te vergroten

Dit was trouwens – how well I remember – de reden dat ik mijn eerste exemplaar kocht. Het was in ’73, ik was vijftien, en stond in de dagbladhandel te bladeren door de financiële en wetenschappelijke tijdschriften toen mijn oog viel op de titel “Bobby Fisher – You don’t know the half of him.” Dat de op de cover afgebeelde half ontblote torso niet die van Fisher was, kwam toen niet bij me op, en deed ook niet ter zake. Het artikel bleek van prima kwaliteit en prompt nam ik een abonnement.
Ik was wel wat teleurgesteld toen de volgende edities geen schaakgerelateerde onderwerpen bleken te bevatten, en mijn regelmatige smeekbedes aan Hugh Hefner om toch op zijn minst een maandelijks probleempje af te drukken, bleven onbeantwoord. Maar zoals gezegd, de artikelen waren dermate interessant dat dit gemis onbetekenend bleef.
En dan, in 1985 werd Kasparov wereldkampioen. Een wereldkampioen zoals we sinds Fisher niet meer gehad hebben. Een charismatisch persoon bovendien. Hij had al in de Story en de Dag Allemaal gestaan, en dan eindelijk, in de Playboy. Hij kreeg hier de kans om zich te profileren als de vlaggedrager van de Glasnost en Perestrojka, in tegenstelling tot zijn rivaal Karpov, een boegbeeld van het oude Sovjet etablissement. Hij was ook een heel viriele, en vooral normale man, met geen vijs los. Het publiek kreeg nu een heel andere kijk op schaken. In het interview verklaarde hij wel dat vrouwen niet geschikt waren voor de schaaksport omdat het een gevecht is, meedogenloos soms. De wil om te winnen is niet zo sterk aanwezig bij vrouwen. Twintig jaar later, twee dochters later, en drie Polgar zusters later, denkt hij er wat milder over: “Dat er minder vrouwelijke schakers zijn, is eerder een kwestie van traditie, zoals er ook minder vrouwelijke architecten of vrouwelijke componisten zijn. Maar dit alles is nu snel aan het veranderen” Dit vertelde hij in een interview aan Playboy in 2008.

Sommige critici beweren wel eens dat Playboy de vrouw steeds afbeeldt als een lichaam zonder inhoud.  Dit argument laat de doorsnee abonnee koud.  Hij leest immers slechts de artikels.  Als het een interessant artikel is, wordt het gelezen, ook als het geschreven is door een vrouw.  Dat werd eens te meer bewezen door Judith Polgar in 2015.  Er verscheen een interview met als titel: “Judit Polgar – bovengemiddeld intelligent”  (Playboy moet aan zijn hoeveelheid understatements zien te komen).  In dit artikel vertelt Judit over haar beslissing om te stoppen met wedstrijdschaken , en over hoe het is om in een door mannen gedomineerde wereld je weg te vinden.  Interessant zijn ook de vele anekdotes over haar collega’s, zoals die ene grootmeester die de gewoonte had om in de lift met zijn hoofd tegen de wand te bonken.

En op de site van Playboy doet Judit ook haar zegje, zij het dan in het Hongaars.  En zonder ondertitels, helaas.

Disclaimer: Dit artikel werd ons anoniem bezorgd door iemand van de redactie. Ik heb nog niet kunnen achterhalen wie de schrijver is, al heb ik wel een vermoeden.

De schaker in het wild

Magnus Carlsen zal waarschijlijk wel een zet of twee verder kunnen tellen dan de doorsnee DoKo, maar wat de kampioenen tot kampioenen maakt, is toch in de eerste plaats hun vermogen tot patroonherkenning.

Patroonherkenning is een eigenschap die diep zit ingebakken in onze genen.  De mens in de oertijd had het nodig om te overleven.  Door veranderingen in het weer wisten ze wanneer er een storm op komst was.  Doordat hij de trekpatronen van het wild kende, wist hij wanneer de volgende maaltijd langs kwam.

Zo kwam de eigenschap patroonherkenning in onze genen:

Wie deze tijger tijdig herkende, heeft nakomelingen kunnen maken die ook goed tijgers kunnen herkennen.

Wie deze soldaat tijdig herkende, heeft nakomelingen kunnen maken die ook goed soldaten kunnen herkennen.

Tijgers en soldaten komen we niet in grote getale tegen op het schaakbord, maar er zijn daar wel een schier oneindig aantal patronen voorradig.  En hier geldt: hoe sneller de herkenning, hoe beter de schaker!

Gelukkig is dit een vermogen dat men kan trainen, men kan er door oefening beter in worden.Lees verder

Schakende paters in Corsendonk

De Dolende Koningen die gisteren naar de kaasfeesten in de Priorij van Corsendonk zijn geweest, hebben daar wellicht twee bekende paters tegengekomen. En wie die goed in de smiezen hield, kon ze misschien ook betrappen op een een stiekem spelletje schaak.

Pater Scriptorus en pater Josephus.

Stiekem, want de houding van de Roomse Kerk tegenover Schaken is vaak heel misprijzend en afkeurend geweest. Ambigu op zijn best. En andere godsdiensten waren vaak nog erger.
Zo werd in 1005 het schaken verboden in Egypte, en alle borden en stukken moesten verbrand worden. Door de eeuwen heen werd schaken door verschillende machthebbers, seculier en religieus, verboden. In 1981 nog door de Ayatolla Khomeini in Iran.

De laatste tijd is de houding van de R.-K. Kerk veel toleranter geworden. Er zijn pausen geweest die schaakten, en van Karol Wojtila zijn wel enkele schaakproblemen bekend.

Oplossing

En tenslotte is daar nog ex-priester William Lombardy, de coach van Bobby Fischer. Hij heeft zijn kap over de haag gegooid omdat hij het met verschillende verplichte praktijken binnen de Rooms-Katholieke Kerk niet eens was. Zoals het celibaat (natuurlijk). U kent hem nog wel van Pawn Sacrifice

Schaken is slecht voor uw processor.

In 2008 is helaas van ons heengegaan de briljante wetenschapper en zeer productieve sf-schrijver Arthur C. Clarke. Hij is de man die de geostationaire baan bedacht, waarin nu zoveel communicatie- en gps-satellieten cirkelen. Geniaal als hij was, op de edele schaaksport had hij het toch niet begrepen.
Toen hij in 1977 uitgedaagd werd om een verhaal te schrijven dat kort genoeg was om op een postkaart af te drukken, was dit zijn antwoord:

QUARANTAINE

Het uitspansel was nog gevuld met het vlammende puin van de Aarde toen op Centrale de vraag van de Nieuwsgierigheidsgenerator binnenkwam:
Lees verder

Een legertje grootmeesters

Alexander Kotov

How to think like a grandmaster?
Hoe denkt een grootmeester?  Als ik daar achter kan komen, zo dacht Alexander Kotov, zou ik mijn speelsterkte wel eens aanzienlijk kunnen verhogen.  Hij bestudeerde de zaak gedurende twee jaar, bracht zijn bevindingen in de praktijk en krikte zijn niveau op van minder dan meester naar grootmeester.  Zo vertelt hij zelf in de inleiding van zijn boek “How to think like a grandmaster”.  In zijn boek (uitgegeven in 1995 en nog steeds een bestseller, zegt Amazon) legt hij zeer duidelijk uit wat een zwakke speler zwak doet spelen en wat een sterke speler goed doet spelen.

In het eerste hoofdstuk beschrijft hij in detail de gedachtengang van de analyserende schaker en heeft het daarbij over gedachtensprongen, in cirkeltjes denken, vaag denken en andere problemen.  Dan gaat hij verder met andere zaken die bij de analyse komen kijken zoals de verschillende typen variantenbomen; met kale stammen, dichte kruinen en zo meer. En buiten de gedachtenwereld zijn er de omgevingsfactoren waarmee rekening gehouden moet worden. Deze zijn nooit allemaal te voorzien, maar enkel zijn er toch altijd: Kan je je opponent vertrouwen, moet je zitten of rondlopen tijdens de bedenktijd van de ander, en meer van die levensbelangrijke vraagstukken.

Het Kotov-syndroom
Ook ergens vooraan in het boek beschrijft hij een zeer bekende situatie, waar de meeste schakers af en toe wel eens mee te maken krijgen:  het gebeurt dat een speler tijdens een schaakpartij lang moet nadenken over een gecompliceerde stelling en daarin eigenlijk geen uitweg kan vinden. Als hij dan op de klok ziet dat hij (te) veel tijd is kwijtgeraakt, doet hij snel een zet, vaak een vreselijke zet die helemaal niet was geanalyseerd, en verliest zodoende de partij. Nadat Kotov dit had beschreven, werd deze vervelende situatie door veel spelers herkend en bevestigd.

Kotov behandelt heel veel onderdelen van het schaakspel en is daar zeer grondig in. Om je een idee te geven: het hoofdstuk waarin hij de oorzaken en het vermijden van blunders behandelt is onderverdeeld in volgende titeltjes:

  • Duizeligheid te wijten aan Succes
  • Geconditioneerde Reflexen
  • De Blinde Vlek
  • Door de Ogen van de Patzer – De Regel van Blumenfeld

Think Like a Grandmaster – Alexander Kotov

Om te besluiten vind ik dat Kotov een heel goede handleiding tot het schaken heeft afgeleverd, en als de schaker steeds zijn instructies weet te volgen, zal zijn niveau vast wel een etage of twee stijgen.
Maar de menselijke denkmachine draait niet altijd even gesmeerd.  Omdat een mens helemaal geen machine is, natuurlijk.  Ons denken wordt door heel wat meer beïnvloed dan het juiste voltage en zuivere software.  Tijdens een schaakpartij zijn we misschien wel met een heleboel dingen bezig die we nog niet helemaal verwerkt hebben, (Hoelang zou Trump nog meegaan?  Mijn belastingaangifte moet nog binnen!  Waarom stond die lege verpakking rattenvergif daar naast de soeppot?) waardoor ons denken niet meer zo zuiver en ordentelijk is als Kotov en wijzelf wel zouden willen.  Als alle clubleden hun tribulaties even van zich afschudden, enkele maanden een perfect mentaal equilibrium handhaven, hoeven ze nog maar op het boek hiernaast te klikken, het te lezen, en we starten ons volgend toernooi in september met een legertje grootmeesters.