Exit Homo Sapiens, Enter AlphaZero

verstandig schaken6 december 2017 is de dag waarop het schaken voorgoed veranderde. En de rest van de wereld waarschijnlijk ook.  Iets meer dan een jaar nadat AlphaGo op sensationele wijze tegen de Go-wereldkampioen won, heeft het kunstmatige intelligentie programma AlphaZero de sterkste schaakmachine ter wereld vernietigd.

Stockfish, die zichzelf al vele malen bewezen heeft in verscheidene computer-kampioenschappen, had geen enkele kans.

AlphaZero won de 100-partijen match met 28 keer winst, 72 remises en nul (!) keer verlies. 25 van de 28 winstpartijen waren met wit. En verder liet men nog weten dat de hardwareconfiguratie waarop Stockfish draaide, zorgde voor een rating van meer dan 3400.

pointe

En nu de pointe:

Alpha Zero leerde het spel op vier uur tijd. Sorry Homo Sapiens, uw heerschappij is voorbij.

De programmeurs van AlphaZero, ten huize van de Deep Mind afdeling van Google, lieten de machine gebruik maken van “machinaal leren”. Simpel gezegd: Alpha Zero kreeg alleen de basisregels mee, het FIDE reglement zou je kunnen zeggen. En daar moest hij zijn plan mee trekken. Hij kreeg geen openingsboeken, geen eindspeltabellen, geen ingewikkelde algoritmen. Dat moest hij allemaal zelf uitzoeken op die korte tijd.

Dat is alsof je een robot duizenden stukjes metaal en onderdelen zou geven, en hem het principe van het wiel uitlegt, en na talloze experimenten maakt hij een Ferrari. Dat allemaal op een halve werkdag tijd. Het programma had vier uur nodig om heel veel partijen tegen zichzelf te spelen, en te leren van zijn ervaring. Net als een mens, maar dan sneller.

De programmeurs zijn de zaken nog aan het bestuderen, en willen voorlopig nog niet veel commentaar kwijt, maar er is al wel reactie van iemand die heel wat ervaring heeft met computerschaak: GM Garry Kasparov: “Het is een opmerkelijke prestatie, maar eigenlijk zat het er aan te komen na AlphaGo. Het benadert het ‘Type B,’ mensachtige benadering van machineschaak waarvan Alan Turing en Claude Shannon al droomden. Heel wat anders dan de brute-force methodes die computers nu gebruiken.

En inderdaad, zoals mensen dat doen, bekijkt AlphaZero alleen de zetten die hem interessant lijken. Hij bekijkt er “slechts” 80 000 per seconde, terwijl Stockfish er 70 miljoen per seconde bekijkt.

De programmeurs hebben voorlopig 10 van die honderd partijen aan de pers vrijgegeven. Dit zijn ze:

Uitslagen 14 december 2017

Beste medeschakers,

 

Niet een enorm grote opkomst afgelopen donderdag maar toch werden er vijf partijen afgewerkt. En wat voor partijen! De aanwezige supporters hebben kunnen smullen van prachtige partijen.

Zo was daar de match tussen Bob en Karel. Na 25 minuten hadden beide heren 40 zetten gedaan en gaf Karel op. Bob had de ben-oni opening grondig bestudeerd en wist zodoende de dames eraf te halen, zo speelt Bob het liefst, zonder dames. Hij sprint recht naar het eindspel en de overwinning.

Tussen Marc en Joan is het Marc die als eerste een blundertje maakt en een loper cadeau doet. Joan lijkt beter te staan met een comfortabel stuk op overschot. Maar ook hij blundert even later en geeft zijn loper weer af. Marc rukt op naar promotie en als Joan dan ook nog een toren verliest, geeft hij op.

Bij de match tussen Peter De Heldt en Lars worden er heel lang geen cadeaus  gegeven en de stelling blijft gelijk met 2 paarden.

Tot Lars toch een paardje weet te slaan en met zijn paard op overschot de pionnen van Peter één voor één wegsnoept. Even later doneert Lars nog een paard in de hoop op promotie, maar Peter weet het beste te halen uit een schijnbaar verloren stelling en remise is de uitslag.

Tussen Kristof en Philip is het Philip die een stuk meer heeft, maar op 3 minuten van zet 40 roept hij Bob erbij om voor hem te noteren en de tijdsstress doet wat met zijn beoordelingsvermogen en met nog 38 seconden weet hij de vlag voor te zijn, maar hij komt wel in de mindere stelling terecht. Kristof heeft 3 pionnen en een toren, Philip 2 pionnen, een toren en een loper. Philip heeft geen antwoord op de oprukkende pionnen en geeft op, hoewel Bob een oplossing voor zwart zag, dacht hij toch, wat leidt tot een geanimeerde discussie. Maar ondertussen heeft Kristof het punt op zak.

Ook een partij waar iemand een vol stuk voor stond, was deze tussen Luc en Sebastiaan. Luc heeft hier een stuk tegen een pion voorsprong. Luc is hongerig naar meer en haalt Sebastiaans loper van het bord waardoor hij ook nog een pion wint en met een vol stuk voorsprong het eindspel ingaat. Sebastiaan hoopt nog op remise maar Luc wil meer dan een half punt. Sebastiaan speelt door tot zijn vlag valt zo rond de klok van één uur… Elkeen wilde al lang naar huis, maar de spanning drop van de schaakborden waardoor we allen bleven plakken en supporteren.

 

Tot donderdag voor meer schaak

Uw secretaris

Dries

 

Groep A

Karel        –      Bob           0-1

Peter DH – Lars            0,5-0,5

 

Groep B

Kristof    –   Philip            1-0

Marc W –    Joan              1-0

Luc        –   Sebastiaan    1-0

Open Kerstschaaktoernooi van JST

Op dinsdag 26 december organiseert Jeugdclub Schaken Turnhout hun 9de Open Kerstschaaktornooi.

Het inschrijvingsgeld is goedkoper als je vooraf inschrijft. Dit zal terug worden uitgekeerd als prijzengeld aan de 3 beste spelers bij de volwassenen.

  • Waar
    • Sint-Pietersinstituut, jubileumlaan 1 – 2300 Turnhout
    • H-blok, grote refter
  • Wanneer 
    • dinsdag 26 december 2017
  • Hoe 
    • 9 ronden van elk 15 min. per persoon (knock-out)
    • Jeugd 4 reeksen: -8, -10,-12 en +12.
    • Volwassenen spelen in aparte reeks
  • Aanmelden
    • van 9u15 – 9u45, eerste ronde rond 10u /10u30
  • Inschrijvingen

Uitslagen 7 december 2018

Beste medeschaakleden,
Een magere opkomst gisterenavond. Twee partijen werden ingehaald en 4 andere schakers kwamen oefenen.
Uit groep A zat Lars tegenover Maurits. Beiden zetten een sterk spel op het bord.

Tot Maurits een klein groot blundertje maakt en zijn dame cadeau geeft. Lars neemt het Sinterklaas cadeautje aan en steekt de partij op zak…
Joan zit bij Jef Peeters aan tafel voor hun partij uit ronde 4. Jef heeft een paard tegen twee pionnen van Joan in het eindspel. Het paard gaat op rooftocht en snoept hier en daar een pion mee. Even later heeft Jef drie aaneengesloten pionnen in het centrum. En Joan een op de A-lijn en twee op de H-vleugel. Maar Jef heeft het paard op overschot. Hoewel Joan zin heeft in paardenvlees kan hij met zijn ene toren weinig uithalen tegen een springgraag paard. Joan rukt op met zijn pionnen maar verliest de mat uit het oog. Jef haalt het volle punt binnen.

Tot schaaks,
Uw secretaris
Dries

Groep A
Lars – Maurits 1-0
Joan – Jef P. 0-1

Uitslagen 30 november 2017

Beste medeschakers,
Een massale opkomst van dolende koningen gisteren. Misschien dat de eerste sneeuwbui hen richting de gezellige warmte van de schaakclub had gedreven?
Maar liefst negen borden werden bezet door schaaklustigen die vochten voor de felbegeerde puntjes in het kampioenschap.
Ikzelf zat te zwoegen tegenover een sterk spelende Joan en heb zodoende dus niets gezien van de andere partijen. Daarenboven kreeg ik nog eens telefoon dat moeder de vrouw thuis koorts aan het krijgen was waardoor ik vroegtijdig weggeroepen werd om voor onze zoon te zorgen. 1-0 voor Joan dus (ik weet het, ’t is een flauw excuus, maar Joan speelde gewoon sterk en heeft verdiend gewonnen).

Manu zat tegenover Karel en nam een vol punt mee naar huis.
Bart wist in zijn match tegen Bob zijn eerste half punt van de competitie in de wacht te slepen. remise was de uitslag tussen onze penningmeester en de materiaalmeester.

Giuseppe speelde een ijzersterke partij tegen Jef W. Hij wist al gauw 3 pionnen op voorsprong te komen. Jef had bijna geen spel meer tot Giuseppe een familieschaakje met het paard niet zag afkomen. Giuseppe verliest zijn dame en geeft op.
En dan werd ik, zoals eerder vermeld, weggeroepen waardoor het verslag van de rest van de matchen echt wel van horen zeggen is.
Kristof won van Matthias.
Marc O. wist een vol punt te halen tegen Fred.


(Dit was een interessante partij. Zwart kwam vervaarlijk opzetten en sabelde de 16de zet een soldaat op f2 neer. De koning stond nu aangevallen. Een torenoffer van wit op de 26ste zet bood wit weer enigszins perspectief en op de 36ste zet kreeg wit de partij zowat gratis voor niks aangereikt. Maar toch zat er de laatste zet nog een addertje onder het gras. Wit stapte erneven, gelukkig.  [Marc O])

Stijn slaagde erin om een punt te halen op Patrick.
Luc had waarschijnlijk weer eens geLuc tegen Marc W. Hij sleepte een vol punt in de wacht.
En dan was er de match tussen Ad en Jef D., dit was een lange match geworden. In het eindspel is er naar het schijnt een pion achterstand geweest die Ad uiteindelijk de das omdoet.
En dan heeft onze huisgitarist Philip nog twee matchen ingehaald tussendoor.
In de match tegen Sebastiaan was het de openingskennis van Sebbe die resulteerde in een mat op zet 20.
En dan was Philip natuurlijk nog meer gebrand om een punt te halen in zijn volgende match tegen Jef Peeters. Het was een gelijkopgaande partij tot het paard van  Sinterklaas Philip de dame van Jef schaakt.
Jef wist nog een beetje tegen te strubbelen maar gaf uiteindelijk toch op.
Philip zit hiermee helemaal bij met zijn in te halen partijen.
Hopelijk tot volgende week voor meer schaak
uw secretaris
Dries
Groep A
Patrick      –     Stijn              0-1
Bob             –      Bart           0,5-0,5
Manu         –      Karel             1-0
Giuseppe  –      Jef W.          0-1
 
Groep B
Luc              –     Marc W.       1-0
Joan             –    Dries              1-0
Marc O.       –     Fred               1-0
Ad                 –    Jef D.             0-1
Matthias     –    Kristof           0-1
Sebastiaan –    Philip              1-0
Philip           –    Jef P.              1-0

Uitslagen 23 november 2017

Beste medeschakers,
geen overweldigend aantal borden bezet afgelopen donderdag. Maar toch 6 dolende koningen die een inhaalpartij afwerkten en daarnaast een handjevol supporters/oefenlustigen.
Zo was daar de match tussen Bob en Jo. Beide heren vonden het een zeer plezante partij en ze hebben dus wel wat afgelachen. Maar het was Bob die iets beter uit de opening wist te komen met een pion meer en hiermee uiteindelijk het overwicht had later in de partij. Zo wist Bob het volle punt binnen te halen.
Manu zat tegenover Bart en deze laatste wist een zeer degelijk spel op het bord te zetten, maar Manu kwam met een ijzersterke aanval die niet meer af te wenden viel. En ook hij nam een vol punt mee naar huis.
Ik zat tegenover Jef Peeters. Het was een lang gelijk opgaande match en Jef leek even de overhand te nemen,
maar ik vocht terug en kreeg het toch benauwd toen ik de mogelijkheden van mijn tegenstander zag om alsnog te promoveren waarop ik prompt remise aanbod die dan ook werd aanvaard.

Nadien stortten de schakers stortten zich in een bacchanaal waar werd gedronken tot het café sloot.

Nu die schakers nog buiten krijgen.

Tot donderdag voor meer schaak
vriendelijke schaakgroet
uw secretaris
Dries
Groep A
Bob     –  Jo    1-0
Manu – Bart 1-0
 
Groep B
Dries  – Jef P. 0,5-0,5

Partijanalyse Bob-Lars

Walter en Fritz hebben een aangenaam onderhoud gehad met als onderwerp een interessante partij, de allereerste uit onze toernooitabel.

Hier zijn hun bedenkingen:

De Jef Bevocht De Luc

Moeilijk was het niet om den Alain zijn paswoord te weten te komen. De simpele ziel had gewoon zijn geboortedatum gebruikt.
Het was al even geleden dat hij me nog iets had doorgestuurd van de paar honderd mailtjes die hij dagelijks moet doornemen. De belangrijke moet hij mij doorsturen, maar hij zegt altijd dat er geen mails meer komen. Ik dus stiekem loeren in zijn digitale vuilbak en jawel hoor: van de eerste keer raak.
Onderstaande bijdrage is een analyse van niemand minder dan den Ollie, mede-oprichter (samen met Bob) van onze cultureelwetenschappelijke gezelschapsvereniging. Hij heeft zich al een tijdje niet meer tussen ons begeven, maar hij volgt ons. We voelen zijn hand op onze schouder.
De partij die zijn aandacht trok was die tussen Jef Devocht en Luc Jansen en Walter (den Ollie is Walter Olislaegers voor diegenen die hem niet zouden kennen) heeft die met grote expertise becommentarieerd.

Uitslagen 16 november 2017

Goedemorgen beste schakers,

Afgelopen donderdag daagden maar liefst 16 dolenden op om hun partij in ronde vijf af te werken. Ik zat zelf te zweten tegenover onze voorzitter waardoor ik niet alles even nauwgezet heb kunnen volgen.

Zo was daar de partij tussen Kristof en Joan, hier heb ik niet veel van kunnen volgen. Naar het schijnt wist Kristof hier aan het langste eind te trekken en een vol punt binnen te halen.

Karel zat tegenover Lars die een sterk spel op het bord wist te krijgen en als Karel zichzelf insluit maakt Lars het af.

De match tussen Jef D. en Luc gaat lang gelijk op maar Luc weet toch weer het geluc aan zijn kant te krijgen en wint met een chanceke…

Ook een partij die lang gelijk opgaat is deze tussen Jef P. en Matthias. Tot Jef de betere zet vindt en het volle punt binnenhaalt.

Tussen Maurits en Peter VdA lijkt het lang gelijk op te gaan, maar Maurits heeft het initiatief en doet Peter zweten waardoor deze uiteindelijk bezwijkt onder de druk. 1-0 voor Maurits.

Dan de match tussen Stijn en Giuseppe. Deze is ook gelijk maar door tijdsproblemen komen beide heren overeen om zonder tijd verder te spelen. Dan als vader Janssens ziet dat hierdoor de match toch nog wel heel erg lang kan duren en zegt tegen zijn zoon dat het tijd is om door te gaan (sommige mensen moeten vroeg op om te gaan werken), wil Giuseppe opgeven. Stijn is het met deze beslissing niet eens en de partij wordt afgebroken om op een ander moment verder te spelen. Dit is voor het eerst sinds we weg zijn uit de WirWar dat er nog eens een partij op deze manier wordt stopgezet. Volgende week volgt hopelijk de uitslag aangezien beiden verder spelen zonder tijd…

Ikzelf heb mezelf tegenover onze voorzitter gezet voor onze match uit ronde 5. Door een iets andere opening dan gewoonlijk te spelen, weet ik onze voorzitter zodanig uit het lood te slagen dat hij het niet meer weet en uiteindelijk haal ik dan ook het volle punt binnen.

En dan zitten Jef W. en Bob nog te zweten op hun partij. Het eindspel lijkt door de pionnenstelling van Jef door te wegen in het voordeel van zwart. Bob ziet het wel zitten maar in de laatste tien zetten domineert het ijzersterke paardje van Jef de partij en Bobs stelling zakt ineen als een plumpudding. Hij legt uiteindelijk zijn koning neer en Jef gaat met het volle punt aan de haal.

Dan nog een partij van afgelopen donderdagmiddag. Toen zaten Philip en Jef Devocht samen om hun partij uit ronde 4af te werken. Hier wist Philip het volle punt binnen te halen.

Tot donderdag voor meer schaak,

Uw secretaris Dries

Groep A

Karel      –  Lars                                 0 – 1

Maurits – Peter Van der Avort           1 – 0

Jef Wuyts – Bob                                1 – 0

Groep B

Philip          –  Jef Devocht                 1 – 0

Kristof          – Joan                            1 – 0

Jef Devocht  –  Luc                             0 – 1

Jef Peeters    –  Matthias                      1 – 0

Dries             – Marc W.                      1 – 0

Uitslagen 9 november 2017

Beste medeschakers,
10 koningen daagden op om hun partijen in de competitie te spelen.
Vooreerst was daar de match tussen Lars en Bart. Toen ik pas om half negen de zaal betrad stonden zij een 15-tal zetten ver in het spel en had Lars Bart serieus onder druk staan. Bart ziet de uitzichtloosheid van de situatie in en legt zijn koning omver. Bart had een flatertje geslagen en Lars maakt hier dankbaar gebruik van om een vol punt binnen te rijven.
Onze voorzitter zit tegenover Jef Peeters om een partij uit ronde drie in te halen. Beide heren gaan gelijk op en even later heeft Marc het loperpaar in handen en Jef heeft twee paardjes om mee te springen, alles is nog mogelijk, de stelling staat gelijk. Na heel wat geruil van stukken maakt Marc een misrekening en blijft achter met een stuk achterstand. Jef weet deze situatie maximaal te benutten en wint verdiend.
Tussen Jo en Manu ontstaat er een mooie stelling waarin Manu duidelijk de overmacht heeft en een prachtig spel tevoorschijn tovert met zijn loperpaar. Hier heeft Jo geen antwoord op en geeft op.
Dan was er de match tussen Maurits en Peter De Heldt. Hier heeft Maurits steeds de overhand met een paar pionnen en een stuk voor. Peter weet het nog te rekken maar uiteindelijk moet hij de duimen leggen tegen een sterk spel van Maurits.
Maar dan zijn de kleppers van de avond nog bezig. Luc zit tegenover een Fred die het hem knap lastig maakt. zowat heel de match door moet Luc het zien te doen met een pion minder, maar tegen het eindspel wint hij deze terug. beide heren gaan het eindspel in met 5 pionnen elk. De aanwezige supporters zetten de stelling elders op en laten hun analytische geest spreken om te zien wie er hier sterker uitkomt, want dat lijkt toch wel Fred te zijn. Luc biedt nog remise aan, maar Fred wil een vol punt halen en speelt door.

Een sfeervolle weergave van behendig gelaveer met aan de wal de betere stuurlui.

Hij weet de juiste zet te vinden en Luc geeft op.

Ook nog een welgemeende proficiat aan Marc Ooms die, hoewel geveld door ziekte, toch tijd vond om ons allen te trakteren voor zijn verjaardag! Schol en proficiat!
Dan werd er nog geoefend door de andere dolende koningen, ook wel gedronken, maar vooral gelachen, kortom het was een geslaagde avond!

Even nog een melding maken voor het instellen van de klokken vóór men a​an een partij begint. Deze dienen ingesteld te worden op half vijf (of half het uur voor de “astranten”​ onder ons). Dit is maar dat men kan zien dat de vlag valt na 1u30 bij veertig zetten. Zij die met een digitale klok spelen: deze dient ingesteld worden op 1u30. na dit anderhalf uur begint zij op te tellen. En vergeet ook niet om steeds na gebruik van de digitale klok deze uit te zetten alvorens ze weer in de kast gezet wordt. Waarvoor dank.

​Dan ook nog even een kanttekening over “rumoer” tijdens de matchen. Wij zijn geen TuSK alwaar men verondersteld wordt om algehele stilte aan te houden. Praten mag dus, maar hou dit wel binnen de perken en roep dus niet. Shhh zeggen tegen zij die wel de ondergrens voor lawaai overschrijden mag dus wel, maar ga dan zelf achteraf niet roepen of luid praten.
Dit alles even geheel terzijde…​
Tot donderdag voor meer schaak!
vriendelijke schaakgroeten
uw secretaris Dries
​Groep A
Jo            – Manu         0 – 1
Maurits – Peter DH   1 – 0
Lars        – Bart            1 – 0
Groep B
Jef P.    – Marc            1 – 0
Luc        – Fred            0 – 1